"ਸਿੱਖੀ [ਸਿੱਖ ਧਰਮ] ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੱਜ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਹ ਸਿੱਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।" (ਡਾ. ਕਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, 'ਸਿੱਖੀ ਵਿਚਾਰ ਫੋਰਮ')
ਡਾ. ਕਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਸਿੱਖੀ' ਇਸਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਦੇ ਮੂਲ, ਵਿਗਾੜਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਦਸਦੀ ਹੈ।
"ਇਹ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਦਾਗੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲਿਖਤ - ਗੁਰਬਾਣੀ - ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਕ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਾੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਖੀਆਂ ਨਾਮਕ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ਯੋਗ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ 1469 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੋਂ ਸਮਗਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਵੱਖਰੇ ਟੀਚਿਆਂ ਤੋਂ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਸਿੱਖ ਧਰਮ (ਸਿੱਖੀ) ਆਪਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫਲਸਫ਼ਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਇੰਚਾਰਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਲਤ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੋੜਿਆ-ਮਰੋੜਿਆ ਗਿਆ।
"ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਸੰਪੂਰਨ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦਾ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਸੀ... ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਦੇ 207 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਬਾਰੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ 239 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਉਲਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਰੱਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।"
ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਿੱਖੀ ਰਸਮਾਂ, ਵਿਗਾੜਾਂ, ਅਤੇ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
"ਤਿੰਨਾਂ ਭਟਕਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਰਸਮੀ ਢੰਗ ਅਪਣਾ ਲਵੇਗੀ। ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।"
"ਜਿਹੜੇ ਸਿੱਖ ਅਗਵਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਧਾਰਤ ਸਿੱਖੀ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਗਵਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਸੁੱਚੇ ਸਿੱਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ('ਹਾਈਜੈਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਸਿੱਖੀ', ਡਾ. ਕਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ)
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ, "ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਿੱਖ - ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਲ ਸੀ - ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮਾਰੂਥਲ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।"
"ਇਹ ਖਾਲੀਪਣ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਲਗਭਗ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਸਿੱਖ, ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ, ਤੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਘੁਸਪੈਠ ਕੀਤੀ।"
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਖਾਲੀ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਤਮਕ ਕਰਕੇ ਗੁੰਰਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ 'ਜਨਤਾ ਦੀ ਅਫੀਮ' (ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ) ਵੰਗ ਹਨ।
